KALENDARZ Ciągłość kolonializmu: Palestine 36
Palestine 36 dzieło życia Annemarie Jacir potwierdza jej pozycję w gronie najwybitniejszych twórców kina świata arabskiego. To również jeden z najlepszych epickich filmów historycznych ostatnich lat.
Kultura
Dowiedz się więcejCiągłość kolonializmu: Palestine 36
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie 2026: filmy na drugim planie, Gaza w centrum sporu
Po latach napięć wokół Izraelskiego ludobójstwa w Strefie Gazy tegoroczna edycja Berlinale miała być momentem wytchnienia i powrotem do rozmowy o kinie. Zamiast tego, po raz trzeci z rzędu, festiwal został zdominowany przez spór o Palestynę oraz o rolę niemieckiego państwa we wspieraniu izraelskich działań wojennych.
Refaat Alareer, zamordowany przez Izrael. Wspomnienie
O Refaacie Alareerze po raz pierwszy usłyszałem, kiedy po maturze przeglądałem programy uniwersytetów w Gazie. Zawsze chciałem studiować angielski i literaturę, ale nie wiedziałem, na który uniwersytet chcę zdawać. Ale kiedy jego były student opowiedział mi o doktorze Refaacie, byłem już przekonany.
Głos Hind Rajab
Hind Rajab, pięcioletnia palestyńska dziewczynka zginęła dokładnie dwa lata temu, 29 stycznia 2024 r. Film o niej nominowany jest do Oscara i do brytyjskiej nagrody BAFTA.
Książki o Palestynie – przewodnik
Krótki przewodnik po książkach o kwestii palestyńskiej dostępnych w języku polskim – adresowany do tych, którzy chcieliby poznać problematykę kwestii palestyńskiej, ale nie wiedzą od czego zacząć, jak również do tych, którzy coś już czytali, ale chcieliby temat zgłębić, nie tracąc czasu na hasbarę.
Trzy filmy o Palestynie na skróconej liście do Oscara
We wtorek 16 grudnia Amerykańska Akademia Filmowa (Academy of Motion Picture Arts and Sciences, AMPAS) w Los Angeles ogłosiła skrócone listy kandydatów do Oscara za rok 2025 w niektórych kategoriach. Wśród nich jest skrócona do piętnastu tytułów lista kandydatów do Oscara za „najlepszy film międzynarodowy”, jak oficjalnie nazywa się od kilku lat kategoria przeznaczona dla filmów nakręconych w większości w języku innym niż angielski. Spośród 92 kandydatów z całego świata na skróconej liście znalazły się wszystkie trzy zgłoszone w tym roku filmy poświęcone kwestii palestyńskiej, reprezentujące Palestynę, Tunezję i Jordanię. Wszystkie trzy wyreżyserowane zostały przez kobiety.…
Kampania „Wspieram bojkot Eurowizji 2026”
Akademia dla Palestyny, Global Movement to Gaza Poland oraz BDS Polska rozpoczęły kampanię pod nazwą „Wspieram bojkot Eurowizji 2026”. Jej celem jest zwrócenie publicznej uwagi na konieczność bojkotu przyszłorocznego Konkursu Piosenki Eurowizji ze względu na decyzję Europejskiej Unii Nadawców (EBU) o dopuszczeniu izraelskiej telewizji publicznej do udziału w nim, wbrew sprzeciwowi zgłaszanemu od wielu miesięcy przez telewizje hiszpańską, słoweńską, irlandzką, holenderską i islandzką, a także oddolnym głosom w całej Europie.
A State of Passion: Ludobójstwo i medycyna
Do seansu filmu A State of Passion – który możecie obejrzeć na najbliższym Palestine Cinema Days Poland w dniach 1-3.11 – nie siadałem z dużymi oczekiwaniami. Z jednej strony jak najbardziej był to obszar mojego zainteresowania – od lat zajmuje się tematami biopolitycznymi, medycznymi, wojennymi i bliskowschodnimi.
Fatma z duszą na dłoni
Idź z duszą na dłoni to film, który wstrząsnął tegorocznym festiwalem w Cannes, zanim ten zdążył się rozpocząć. To zarazem swego rodzaju niezamierzone epitafium dla palestyńskiej fotografki z Gazy, Fatmy Hassony (latynizowanej także jako Fatima Hassouna, w filmie także jako Fatmeh).
Annemarie Jacir: obrazy oporu
Na tegorocznym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto (zakończył się 14 września), najdłuższą owację w 50-letniej historii imprezy (ponad kwadrans) zebrał film Palestine 36. Była to jego światowa premiera. Reżyserką i autorką scenariusza jest Annemarie Jacir. „Nadszedł rok kina palestyńskiego” – okrzyknęła na swoich kontach w mediach społecznościowych ekipa Watermelon Pictures, amerykańskiego dystrybutora szczególnie skupionego na filmach palestyńskich i o tematyce palestyńskiej. W Toronto (obok Sundance jeden z dwóch największych festiwali w Ameryce Północnej) miała miejsce światowa premiera Palestine 36. Kim jest Annemarie Jacir? Kim jest Annemarie Jacir? Palestyńska reżyserka, scenarzystka i poetka urodziła się…
Jak Bibi uciekał do przodu
Amerykański film dokumentalny Akta Bibiego (The Bibi Files) w reżyserii Alexis Bloom od niedawna dostępny jest na platformach streamingowych w Polsce.
Haweya i dabke: taniec jako język
We wrześniu polska publiczność będzie miała okazję doświadczyć niezwykłego widowiska. Po raz pierwszy do Polski przyjedzie 13 utalentowanych artystów i artystek z palestyńskiej grupy Haweya, co po polsku znaczy „Tożsamość”. Ich energetyczne wykonanie tradycyjnego tańca dabke to zapowiadana przez organizatorów nie tylko widowiskowa uczta dla zmysłów, ale także głęboka, żywa lekcja kultury i historii Palestyny.
Kwestia palestyńska w Wenecji i w Toronto
Historia i teraźniejszość Palestyny znalazły się w centrum zainteresowania festiwali filmowych w Wenecji, gdzie nagrodzono The Voice of Hind Rajab, i w Toronto, gdzie właśnie pokazano Palestine 36. W sobotę (6 września 2025 r.) zakończył się 82. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji. Choć Złotego Lwa otrzymał film Jima Jarmuscha Father Mother Sister Brother, drugą w kolejności ważności Wielką Nagrodę Jury – Srebrnego Lwa otrzymała Tunezyjka Kaouther Ben Hania za film The Voice of Hind Rajab (‘Głos Hind Radżab’) powstały w koprodukcji tunezyjsko-francuskiej z udziałem funduszy brytyjskich i saudyjskich. The Voice of Hind Rajab…
Głos Hind Radżab w Wenecji
Dziś, 3 września, na międzynarodowym festiwalu filmowym w Wenecji, ma miejsce światowa premiera filmu The Voice of Hind Rajab („Głos Hind Radżab” – choć nie ma jeszcze oficjalnego polskiego tytułu) w reżyserii Kaouther Ben Hani. Film pokazywany jest w ramach konkursu głównego, w gronie dwudziestu jeden filmów, spośród których wybrany zostanie laureat weneckiego Złotego Lwa. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji – oficjalnie Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica della Biennale di Venezia – jest najstarszym festiwalem filmowym na świecie, wciąż uważanym (obok Cannes i Berlina) za jeden z najważniejszych i najbardziej prestiżowych na świecie. Zainaugurowany został w 1932 r. jako…
Bashar Murad anulował swój udział w węgierskim festiwalu Sziget
8 sierpnia 2025 r. na swoim oficjalnym profilu na Facebooku palestyński artysta muzyki pop Bashar Murad opublikował oświadczenie, że wycofuje się z udziału w Sziget Fesztivál. Powód? Festiwal jest obecnie zarządzany przez fundusz KKR, którego inwestycje – jak podkreśla artysta – są powiązane z ludobójstwem w Gazie.
Massive Attack i Kneecap zawiązują sojusz muzyków propalestyńskich
Brytyjski zespół trip-hopowy Massive Attack ogłosił 17 lipca 2025 r., na swoim koncie na Instagramie, oficjalne powstanie sojuszu muzyków, którzy mają odwagę zabierać publicznie głos w sprawie ludobójstwa w Gazie, potępiając izraelskie zbrodnie na Palestyńczykach.
Obrazy okupacji w warszawskim teatrze, czyli The Wall
Warszawski Teatr Dramatyczny w tym sezonie zaserwował nam premierę sztuki The Wall pod reżyserią Pawła Miśkiewicza i scenariuszem Joanny Bednarczyk. Mimo, że przedstawia ona różne aspekty wojny, migracji i opresji, najwięcej czasu poświęca sprawie palestyńskiej.
Palestyńscy filmowcy zaproszeni do Amerykańskiej Akademii Filmowej
Amerykańska Akademia Filmowa skierowała na przełomie czerwca i lipca zaproszenia do wstąpienia w swoje szeregi niemal pięciuset filmowcom. Połowa z nich jest spoza Stanów Zjednoczonych, a wśród nich twórcy arabscy, w tym siedmiu Palestyńczyków.
Paweł Mościcki: Gaza i kultura eksterminacji
Paweł Mościcki o ludobójstwie w Gazie, europejskich zobowiązaniach wobec historii i wobec Palestyńczyków, oraz o swojej najnowszej książce Gaza. Rzecz o kulturze eksterminacji. Rozmawia Jarosław Pietrzak
Mohammed El-Kurd i jego „Idealne ofiary”
Powinniśmy sprzeciwiać się mordowaniu wszystkich cywilów, nie tylko „idealnych ofiar”, które spełnią nasze wyśrubowane oczekiwania. Powiedzmy to sobie wprost: moralny charakter palestyńskich ofiar izraelskiej okupacji i ludobójstwa jest nieistotny.
Cannes, Eurowizja i BBC: twórcy kultury w solidarności z Palestyńczykami
Maj jest tradycyjnie miesiącem jednych z największych wydarzeń kulturalnych na świecie – choć różniących się bardzo rodzajem swojego znaczenia i prestiżu: Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes i Konkursu Piosenki Eurowizji.
Kino i normalizacja. Czy Anora i Nie chcemy innej ziemi powinny dostać Oscary?
Czym jest normalizacja?
W dużym uproszczeniu, to proces wprowadzania do mainstreamu głosów, osób lub działań, które wcześniej się w nim nie znajdowały. Kiedy coś zostaje znormalizowane, to możesz to robić i nadal być mile widziany na salonach i uznawany za dobrego ziomka. Wiemy na przykład, że przez długi czas amerykańskie elity krzywo patrzyły na antyszczepionkowców, denialistów holocaustu czy zwolenników dyktatorów, ale już w ostatnich miesiącach szybko znormalizowano te zachowania wśród tego establishmentu.
Joe Sacco i Palestyna – czy można opisać prawdziwy reportaż w komiksie?
Sacco spędzał miesiące, a niekiedy lata w terenie, prowadząc rozmowy z mieszkańcami regionu, obserwując codzienne życie i zbierając opowieści o cierpieniu, nadziejach i niezłomności ludzi żyjących pod okupacją. […] Świadomie przyjmuje rolę zachodniego dziennikarza, który udaje się na Bliski Wschód, by skonfrontować rzeczywistość, niezrozumiałą dla jego amerykańskiej czy zachodniej publiczności. Wie, że historie, które są mu opowiadane, są w jakiś sposób filtrowane.
Basel i Yuval w Masafer Jatta
Nie chcemy innej ziemi to film wstrząsający i bez dwóch zdań jeden z najważniejszych filmów 2024 r. Nie tylko w kategorii kina dokumentalnego, ale kina w ogóle. Nominacja do Oscara potwierdza to i zarazem przypieczętowuje triumfalny pochód filmu przez świat – rozpoczęty na początku 2024 r. na Berlinale, gdzie twórcy otrzymali nagrodę za najlepszy film dokumentalny.
„Nie chcemy innej ziemi” z nominacją do Oscara
Amerykańska Akademia Filmowa ogłosiła dziś (23 stycznia 2025 r.) listę nominowanych do przyznawanej przez nią corocznej nagrody wyróżniającej dokonania roku ubiegłego. Tradycyjnie nazywana Oscarem, przyznana zostanie po raz 97. Z powodu historycznie wielkich pożarów nękających Los Angeles, czas głosowania był dwukrotnie wydłużany.
Propalestyńskość jako element kultury popularnej (i dlaczego to nic złego)
Postawa propalestyńska przybiera często formę, która dla zachodniego establishmentu może wydawać się odpustowa lub pozbawiona szacunku – zarówno z perspektywy lewicy, bardzo przywiązanej do koncepcji zawłaszczenia narodowego i traktowania z szacunkiem symboli grup etnicznych dotkniętych kolonializmem, jak i konserwatywnej prawicy, z założenia krytycznej wobec kolejnych „mód” .
Areej Kaoud: sztuka w obliczu katastrofy
Areej Kaoud o niepokoju, przynależności i odpowiedzialności artystycznej. Rozmawia Weronika Sadowska. Areej Kaoud – palestyńska artystka wizualna wychowana w Gazie w Palestynie oraz w Montrealu w Kanadzie. Tworząc swoją sztukę, Areej splata ze sobą różne metody przekazu, takie jak dźwięk, performance, instalacje, tekst i znak, w celu wywołania konkretnych narracji. Zainteresowana scenariuszami katastroficznymi, Areej przede wszystkim bada tematy związane z tym zjawiskiem. Dlatego jej prace często dotykają kwestii przygotowania na przewidywane zagrożenia, zachowań w sytuacjach awaryjnych oraz niepokoju. Niemniej jednak, problematyka oderwania od domu, zakorzenienia oraz poczucia przynależności i nie przynależności jest również wyraźnie artykułowana w praktyce artystycznej Areej. Weronika…
Drobne szczegóły pisarstwa Adanii Shibli
„Palestyna, do pewnego stopnia, jest naprawdę spektakularnym doświadczeniem w opowiadaniu historii” mówi Adania Shibli w filmiku kanału Louisiana Channel. O spotkaniu z pisarką na Festiwalu Conrada i jej dwóch powieściach przetłumaczonych na język polski – Drobnym szczególe i Dotyku. Adania Shibli, urodzona w 1974 r. w Palestynie, wśród wielu różnych form literackich ma w swoim dorobku trzy powieści, z których dwie dostępne są w języku polskim dzięki Wydawnictwu Drzazgi i tłumaczce Hannie Jankowskiej. Choć polskojęzyczni czytelnicy najpierw cieszyć się mogli Drobnym szczegółem1, a dopiero później Dotykiem2, to kolejność wydania książek w oryginale była odwrotna – Dotyk ukazał się w 2003 r., a druga z pozycji aż 14…
Palestyński Festiwal Filmowy w Amsterdamie
W dniach 10-13 października w stolicy Niderlandów odbyła się czwarta edycja Palestinian Film Festival Amsterdam. Impreza odbywała się w kinach LAB111, Kriterion, De Uitkijk i Ventilator. Jest to jedyny cykliczny przegląd kina palestyńskiego w krajach Beneluxu, albo inaczej, kina palestyńskich twórców, z których wielu zmuszonych jest tworzyć z dala od swojej ojczyzny. Pokazano, m. in. znany z zeszłorocznego festiwalu w Wenecji, przepiękny film dokumentalny Liny Soualem Żegnaj, Tyberiado (2023). Opowiada on o matce reżyserki, aktorce Hiam Abbass, znanej szerokiej publiczności z serialu Sukcesja. Dokument Yousefa Sroujiego Three Promises (2023), który powstał z taśm VHS nagranych przez matkę reżysera w czasie Drugiej…
Oglądając „Omara” po dziesięciu latach
Omar to film wybitnego palestyńskiego reżysera Hany’ego Abu-Assada powstały w 2013 r. W 2014 r. film został nominowany do Oscara w kategorii „najlepszy film obcojęzyczny”, podobnie jak wcześniejszy film reżysera, Paradise Now, w 2006. Artykuły publikowane w dziale OPINIE wyrażają poglądy ich autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska redakcji. Kilka dni temu widziałem Omara ponownie – niemal dokładnie dekadę od pierwszej lektury, za to pierwszy raz na wielkim ekranie. Amsterdamski LAB111, fenomenalna placówka z trzema salami kinowymi i znakomicie programowanym repertuarze, prowadzona w zrewitalizowanym budynku dawnego laboratorium medycznego, pokazywała od początku sierpnia pakiet kilku filmów palestyńskich, przy okazji tych projekcji i spotkań zbierając środki na materialną pomoc…
Czy „Jeden dzień” może nas zmienić? O książce Nathana Thralla
Nathan Thrall opowiada nie tylko o osobistym dramacie swojego głównego bohatera, Abeda Salamy, ale również – czy też przede wszystkim – pokazuje w działaniu system kontroli rozpięty nad Palestyńczykami przez państwo Izrael oraz jego skutki. Lista wyróżnień i pochwał, jakie zebrał amerykański pisarz i dziennikarz Nathan Thrall za książkę Jeden dzień z życia Abeda Salamy, jest imponująca. Na samym szczycie jest najważniejsza: Nagroda Pulitzera 2024 w kategorii literatury faktu, ale Jeden dzień… został też finalistą Nagrody Orwella; był ogłoszony najlepszą książką roku 2023 przez „The Economist”; jedną z 10 najlepszych książek non-fiction roku 2023 przez tygodnik „Time”; „The New…
Pomnik uprzedzeń: suplement
Mamy do czynienia nie z poważną, choćby i sporną, historiografią, tylko z polityczną mitologią. Gebert wiernie powiela jej założenia od początków syjonizmu do dziś. W czerwcu 2024 „Krytyka Polityczna” opublikowała moje krytyczne omówienie książki Konstantego Geberta Pokój z widokiem na wojnę. Historia Izraela (Agora, 2023). Recenzja wypunktowała największe słabości interpretacyjne i rzeczowe książki, stwierdzając (choć nie dosłownie), że ograniczone rozeznanie autora w historii Izraela i Palestyny oraz ignorowanie przez niego najnowszych ustaleń historiograficznych czyni z jego dzieła szkodliwą dezinformację. Z powodu redakcyjnych ograniczeń mogłem się skupić jedynie na zasadniczych przewinach autora, wiele wątków pozostawiając niedopowiedzianych lub pominiętych, przede wszystkim na powielaniu przez niego przestarzałej,…
Srebrenica; 29 lat później
Dwadzieścia dziewięć lat temu, 11 lipca 1995 r., gen. Ratko Mladić, dowódca Sił Zbrojnych Republiki Serbskiej (armii bośniackich Serbów, Vojska Republike Srpske, VRS) przespacerował się opustoszałymi ulicami Srebrenicy. Wkroczenie Serbów do srebrenickiej enklawy, jednej ze stref bezpieczeństwa ONZ w Bośni i Hercegowinie, było jawnym pogwałceniem prawa międzynarodowego. Strefy na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ były obszarami objętymi zakazem prowadzenia działań wojennych, utworzonymi dla ochrony cywilnej ludności, Boszniaków (zwanych u nas najczęściej bośniackimi muzułmanami; nie mylić z Bośniakami, czyli wszystkimi obywatelami Bośni i Hercegowiny). Znajdowały się pod ochroną błękitnych hełmów, jednostek UNPROFOR.…
Elias Chacour, David Hazard, „Bracia krwi” – recenzja książki
Obawiałam się, że książka będzie wyrazem poglądów tych hierarchów kościelnych, którzy z pomocą pięknych słów unikają nazywania rzeczy po imieniu. Ku mojemu zaskoczeniu, okazała się osobistym głosem przede wszystkim Palestyńczyka-chrześcijanina. Palestyńczyka, któremu odebrano ziemię i spokojne dzieciństwo; chrześcijanina, którego bezwarunkową miłość do bliźniego poddawano nieustającej próbie. Książka Bracia krwi została wydana po raz pierwszy w 1984 roku, od tego czasu przetłumaczono ją na 29 języków. Polskie wydanie ukazuje się po raz pierwszy w 2024 roku, czyli po czterdziestu latach. Mimo że wspomnienia Eliasa Chacoura spisywane były na długo przed 7 października 2023 r. i ludobójstwem w Strefie Gazy, to jego słowa i opisane przez niego mechanizmy są przeraźliwie…
Raja Shehadeh, „Dlaczego Izrael boi się Palestyny?” – recenzja książki
Raja Shehadeh (arab. رجا شحادة ), urodzony w Ramallah w 1951 r. palestyński prawnik, pisarz i działacz na rzecz praw człowieka, jest znany polskim czytelnikom z trzech książek: Palestyńskie wędrówki. Zapiski o znikającym krajobrazie, Obcy w domu i Dziennik czasu okupacji, wydanych przez krakowskie wydawnictwo Karakter. Na polskie wydanie wciąż czekają m.in. When the Bulbul Stopped Singing (2003), A Rift In Time: Travels With My Ottoman Uncle (2010), Where the Line Is Drawn (2017) czy We Could Have Been Friends, My Father and I (2022). Tymczasem trzymam w rękach książeczkę Dlaczego Izrael boi się Palestyny?, która właśnie się ukazała, również…
Palestyńscy muzycy młodego pokolenia, których warto poznać
Muzyka od samego początku odgrywała ważną rolę w palestyńskim ruchu narodowym. Niemal każdy utwór wokalny z tego kraju zawiera w swoim tekście słowa Falastin (Palestyna), Al-Kuds (Jerozolima), Al-Aksa (Meczet Al-Aksa), ard (ziemia) lub inne wyrazy nawiązujące do domu i ojczyzny. Młodzi palestyńscy muzycy również nie porzucają tych tematów, a ich utwory odzwierciedlają trudności, przed którymi stają ich rodacy, oraz marzenia, pozwalające stawiać im czoła. Poniżej przedstawię sylwetki niektórych z nich. Mohammed Assaf Urodził się w 1990 r. w libijskiej Misracie, w uchodźczej rodzinie. Gdy miał cztery lata, jego rodzice postanowili przeprowadzić się do obozu dla uchodźców Muchajjam w Chan…
„Pomarańcza z Jaffy” nagrodzona na Krakowskim Festiwalu Filmowym
„Pomarańcza z Jaffy” zdobyła nagrodę dla najlepszego filmu europejskiego w międzynarodowym konkursie filmów krótkometrażowych na 64. Krakowskim Festiwalu Filmowym, który zakończył się wczoraj. Film jest polsko-francuską koprodukcją z 2023 r. w reżyserii i według scenariusza Mohammeda Almughanniego. Palestyński reżyser, scenarzysta i operator urodzony w Gazie w r. 1994 jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, którą ukończył w 2020 r. na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej. Światowa premiera filmu odbyła się 3 lutego br. na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Clermont-Ferrand, gdzie „Pomarańcza z Jaffy” otrzymała grand prix, a na zakończonym 19 maja Festiwalu Filmowym Le Cri du Court…
Arabski blues – spotkanie dwóch tradycji
Poczucie niezrozumienia i inności towarzyszy przedstawicielom mniejszości etnicznych, diaspor czy narodów zmagających się z okupacją. W ramach poszukiwania lub utrzymania swojej tożsamości kulturowej powracają oni do praktyk muzycznych należących do ich tradycji ludowej. Wyjątkowym zjawiskiem jest, gdy dwie odmienne grupy kulturowe w ramach podobnego doświadczenia łączą elementy swoich kultur w twórczości muzycznej. Powroty do korzeni można zaobserwować w przypadku afroamerykańskich muzyków, którzy albo sięgają po muzykę bluesową (która jest ich tradycją), albo robią krok dalej i włączają inne elementy muzyki afrykańskiej do bluesa. Jednak wydaje mi się jeszcze bardziej ciekawe, bo nieoczywiste, gdy muzycy arabskiego pochodzenia wybierają bluesa jako doskonałe narzędzie…
Nagroda literacka dla Basima Chandakdżiego
Przebywający w izraelskim więzieniu palestyński pisarz, Basim Chandakdżi, otrzymał International Prize for Arabic Fiction (Międzynarodową Nagrodę dla Arabskiej Literatury Pięknej) za powieść A Mask, the Colour of the Sky (Maska koloru nieba). Opowiada ona historię palestyńskiego archeologa z obozu dla uchodźców w Ramallah, który pewnego dnia znajduje niebieski dowód osobisty (dowodami tego koloru legitymują się osoby z izraelskim obywatelstwem) dający mu przepustkę do wykopalisk na okupowanym Zachodnim Brzegu, dostępnych tylko dla Izraelczyków. Tytułową maską jest właśnie ów niebieski dowód tożsamości. Według Nabila Suleimana, przewodniczącego jury, powieść „przedstawia złożoną, gorzką rzeczywistość fragmentacji rodziny,…
Kiszka w MOCAK-u
O ile dziedzictwo historii rodzinnej Michela Kichki mogło zaowocować cennymi projektami, dotyczącymi Zagłady Żydów, to przywoływanie go w kontekście wypowiedzi – artystycznych bądź nie – na temat „konfliktu izraelsko-palestyńskiego” jest szkodliwe, niebezpieczne i etycznie wadliwe. Korespondencja z Krakowa Otwarcie jednej z nowych wystaw w krakowskim Muzeum Sztuki Współczesnej w czwartek 11 kwietnia odbiło się szerokim echem w mediach nie tylko lokalnych, ale nawet ogólnopolskich. Chodziło nie o dużą wystawę, której wernisaż odbył się tego dnia w gmachu głównym, a o skromną, można by rzec, wystawę prezentowaną w Galerii Beta, składającą się z kilkudziesięciu satyrycznych rysunków wydrukowanych na domowej drukarce (a przynajmniej sprawiających takie wrażenie), przyszpilonych do ścian…
Maysa Daw – zdeterminowana twórczość
Obserwuję jazzowych muzyków w Europie, którzy mają komfort komponowania muzyki bez idei pozamuzycznych, bez funkcji społecznej, bez obowiązku wypowiedzi politycznej. W takim zderzeniu zastanawiam się nad obszarem wolności wyboru – swobody w kreowaniu tożsamości artystycznej. Kim jest palestyński muzyk? To pytanie od razu nasuwa kolejne, co powinien palestyński muzyk?
W ślepym zaułku liberalnego syjonizmu. Czy Amos Oz pisał dla pokoju?
Zamierzałam dziś napisać felieton o wystawie izraelskiego rysownika w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, która wzbudziła szerokie zainteresowanie lokalnych mediów nie ze względu na swoją rangę i wagę, ale ze względu na protest propalestyńskich aktywistów. Ponieważ jednak komentarze do sprawy, na które czekam, jeszcze do mnie nie dotarły, postanowiłam wstrzymać się z publikacją do przyszłego tygodnia. A dzisiaj, dla kontekstu, który przyda się nam w rozważaniach na temat wystawy z MOCAKu, proponuję przyjrzeć się wznowionej nie tak dawno temu książce bardzo cenionego u nas izraelskiego pisarza, Amosa Oza. *** Pod koniec 2022 roku Wyd. Czarne opublikowało nowe wydanie starej (bo pisanej 40 lat wcześniej) reporterskiej książki Amosa…