KALENDARZ 
Amerykańskie i izraelskie ataki na irańską infrastrukturę energetyczną spowodowały emisję około 1,5 mln ton dwutlenku węgla – poinformował prezydent Iranu Masud Pezeszkian podczas szczytu klimatycznego COP31 w Turcji. Według przedstawionych przez niego danych bombardowania magazynów paliw pod Teheranem i instalacji gazowych w Asalujeh doprowadziły do rozległych pożarów i poważnego skażenia środowiska. Iran domaga się międzynarodowego dochodzenia, oszacowania strat oraz stworzenia mechanizmu odszkodowań za szkody ekologiczne powodowane przez działania wojenne.
Przemawiając w środę 11 listopada na konferencji klimatycznej ONZ w Antalyi, Pezeszkian oskarżył Stany Zjednoczone i Izrael o niszczenie infrastruktury przemysłowej, której uszkodzenie wywołuje długotrwałe konsekwencje dla środowiska i zdrowia mieszkańców.
Według irańskiego prezydenta największe emisje spowodowały dwa ataki przeprowadzone w marcu 2026 roku. Bombardowanie zbiorników paliw w rejonie Teheranu 7 marca miało doprowadzić do uwolnienia około miliona ton CO₂, natomiast uderzenia na instalacje przetwarzania gazu w Asalujeh, na południu kraju, 18 marca – kolejnych 500 tysięcy ton.
Pożary instalacji paliwowych i skażenie środowiska
Ataki na irańską infrastrukturę energetyczną były częścią wojny rozpoczętej 28 lutego 2026 roku przez Stany Zjednoczone i Izrael.
Bombardowania objęły obiekty związane z wydobyciem, magazynowaniem i przetwarzaniem paliw. Uszkodzenie instalacji spowodowało pożary, podczas których do atmosfery przedostawały się gazy cieplarniane oraz inne substancje powstające podczas spalania ropy naftowej i gazu.
Pezeszkian zwrócił uwagę, że skutki takich ataków nie ograniczają się do bezpośrednich zniszczeń infrastruktury. Zanieczyszczenia mogą oddziaływać również na jakość powietrza, zasoby wodne, gleby i lokalne ekosystemy.
Irański prezydent poinformował ponadto o uszkodzeniach obszarów chronionych oraz posterunków strażników przyrody. Jego zdaniem szkody wyrządzone środowisku mogą wpływać na warunki życia kolejnych pokoleń.
Iran chce międzynarodowego mechanizmu odszkodowań
Podczas wystąpienia na COP31 Pezeszkian wezwał społeczność międzynarodową do stworzenia systemu dokumentowania szkód ekologicznych powstających podczas konfliktów zbrojnych.
Jego zdaniem państwa odpowiedzialne za niszczenie infrastruktury i zasobów naturalnych powinny ponosić również finansową odpowiedzialność za konsekwencje swoich działań.
Prezydent wskazał na sprzeczność między zobowiązaniami do ograniczania emisji gazów cieplarnianych a prowadzeniem operacji wojskowych, które powodują rozległe pożary i uwalnianie zanieczyszczeń.
„Oczekujemy od społeczności międzynarodowej ustanowienia rzeczywistego i znaczącego związku między zobowiązaniami klimatycznymi w czasie pokoju a odpowiedzialnością w czasie wojny” – powiedział, apelując o dokumentowanie strat i opracowanie zasad wypłaty rekompensat.
Obecne międzynarodowe porozumienia klimatyczne przewidują finansowanie adaptacji do zmian klimatu oraz wsparcie dla państw dotkniętych ich skutkami. Nie ustanawiają jednak odrębnego mechanizmu wypłaty odszkodowań za szkody środowiskowe spowodowane bombardowaniami i innymi działaniami wojennymi.
Prezydent Iranu wskazuje również na zniszczenia w Strefie Gazy
Pezeszkian odniósł się także do sytuacji na okupowanych terytoriach palestyńskich, wskazując na środowiskowe skutki izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy.
Podkreślił, że zniszczenie budynków mieszkalnych, infrastruktury wodociągowej, kanalizacji i systemów gospodarowania odpadami prowadzi do długotrwałej degradacji środowiska oraz pogłębia kryzys humanitarny.
Skutki bombardowań nie kończą się wraz z ustaniem działań wojennych. Gruz, uszkodzone instalacje przemysłowe i sanitarne oraz zanieczyszczona gleba utrudniają odbudowę, zaopatrzenie mieszkańców w wodę i przywrócenie bezpiecznych warunków życia.
Irański prezydent wezwał międzynarodowe organizacje do uwzględnienia takich szkód w analizach dotyczących odpowiedzialności za zniszczenia wojenne.
Energia odnawialna jednym z tematów wystąpienia
Pezeszkian przedstawił również dane dotyczące rozwoju odnawialnych źródeł energii w Iranie.
Według niego w ciągu ostatnich dwóch lat moc zainstalowana w irańskim sektorze energetyki odnawialnej wzrosła z 1250 MW do ponad 6150 MW.
Prezydent poinformował, że w 2026 roku kraj wyprodukował ponad 4,5 mld kWh energii ze źródeł odnawialnych, co według irańskich szacunków pozwoliło uniknąć emisji około 2,5 mln ton dwutlenku węgla.
Dane te również zostały przedstawione przez irańskie władze i wymagają odrębnej weryfikacji.
Wystąpienie Pezeszkiana odbyło się podczas 31. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP31), organizowanej w Antalyi od 9 do 20 listopada. Uczestnicy szczytu dyskutują o ograniczaniu emisji, finansowaniu transformacji energetycznej i pomocy państwom najbardziej narażonym na skutki zmian klimatu.
Źródła
Anadolu Agency – prezydent Iranu o emisji 1,5 mln ton CO₂ wskutek amerykańskich i izraelskich ataków, 11.11.2026Reuters – Iran domaga się odszkodowań za szkody środowiskowe podczas wystąpienia na COP31, 11.11.2026
IRNA – wystąpienie prezydenta Masuda Pezeszkiana na szczycie klimatycznym w Antalyi, 11.11.2026