KALENDARZ 
Brytyjski minister spraw zagranicznych Ed Miliband ostrzegł przedsiębiorstwa i osoby prywatne przed udziałem w budowie izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu. Podmioty zaangażowane w realizację projektu E1 mogą zostać objęte sankcjami. Londyn zapowiada również wprowadzenie zakazu importu towarów pochodzących z nielegalnych osiedli oraz ograniczeń wobec firm świadczących usługi umożliwiające ich dalszą rozbudowę.
W oświadczeniu opublikowanym w poniedziałek 19 października Miliband wezwał potencjalnych wykonawców projektu E1 do rezygnacji z udziału w izraelskich przetargach budowlanych. Ostrzegł, że realizacja inwestycji może wiązać się z odpowiedzialnością za udział w poważnych naruszeniach prawa międzynarodowego, a także konsekwencjami finansowymi i wizerunkowymi.
„Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć wszystkim, którzy rozważają udział w tym przetargu: stworzyliśmy nowe uprawnienia umożliwiające nakładanie sankcji na osoby i przedsiębiorstwa zaangażowane w budowę nielegalnych osiedli, takich jak E1” – oświadczył minister.
Brytyjski rząd zaapelował, aby firmy nie składały ofert w postępowaniach dotyczących inwestycji. Miliband podkreślił, że udział w przedsięwzięciu może oznaczać zaangażowanie w działania sprzeczne z prawem międzynarodowym.
Projekt E1 obejmuje rozbudowę izraelskiego osadnictwa na obszarze między okupowaną Jerozolimą Wschodnią a osiedlem Ma’ale Adumim. Jego realizacja doprowadziłaby do dalszego ograniczenia ciągłości terytorialnej palestyńskich miejscowości, utrudniając połączenie północnej i południowej części Zachodniego Brzegu.
Inwestycja od lat budzi sprzeciw społeczności międzynarodowej, ponieważ stanowi jedną z najpoważniejszych przeszkód dla utworzenia niepodległego i terytorialnie spójnego państwa palestyńskiego ze stolicą w Jerozolimie Wschodniej.
W sierpniu Wielka Brytania potępiła decyzję izraelskich władz o uruchomieniu przetargów dotyczących E1. Londyn wezwał wówczas izraelskiego przedstawiciela dyplomatycznego, aby formalnie zaprotestować przeciwko dalszej rozbudowie osiedli.
Zgodnie z prawem międzynarodowym izraelskie osiedla na terytoriach palestyńskich okupowanych od 1967 roku są nielegalne. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w opinii doradczej z lipca 2024 roku potwierdził bezprawność dalszej obecności Izraela na okupowanych terytoriach palestyńskich oraz obowiązek zaprzestania nowej działalności osadniczej.
Miliband potwierdził również, że brytyjski rząd zamierza przedstawić przepisy zakazujące importu produktów pochodzących z nielegalnych izraelskich osiedli. Planowane działania mają objąć także przedsiębiorstwa i usługi finansujące ich działalność lub ułatwiające dalszą ekspansję.
„Ten brytyjski rząd nie zaakceptuje dalszego wysiedlania Palestyńczyków ani trwającej bezprawnej okupacji” – powiedział minister.
Podkreślił, że brytyjskie społeczeństwo nie powinno poprzez handel i inwestycje wspierać rozbudowy osiedli na okupowanych terytoriach.
„Brytyjczycy nie chcą wspierać budowy nielegalnych osiedli” – dodał.
Zapowiadane przepisy miałyby uzupełnić istniejące już mechanizmy sankcyjne, pozwalające brytyjskim władzom nakładać ograniczenia na osoby i podmioty zaangażowane w naruszenia praw człowieka. Minister nie podał jednak terminu wejścia w życie zakazu importu.
Oświadczenie Milibanda odnosiło się również do nasilających się ataków izraelskich osadników na okupowanym Zachodnim Brzegu. Brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potępiło ostatnie przypadki przemocy, w tym napaści na europejskich dyplomatów, przedstawiciela Kościoła katolickiego oraz amerykańską dziennikarkę.
Wśród przywołanych wydarzeń znalazł się atak z 17 października na międzynarodową delegację odwiedzającą palestyńskie tereny rolnicze w pobliżu miejscowości Tajbe, na wschód od Ramallah. W wizycie uczestniczyli przedstawiciele Francji, Belgii i Polski. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdziło później, że polskim dyplomatom nic się nie stało, i potępiło napaść.
Brytyjskie władze wyraziły również sprzeciw wobec ataków na Palestyńczyków podczas trwających zbiorów oliwek. W ostatnich tygodniach na okupowanym Zachodnim Brzegu odnotowano nasilenie przypadków żydowskiego terroru: napaści na rolników, niszczenia drzew oliwnych, trucia i kradzieży zwierząt rolnych i utrudniania mieszkańcom dostępu do ich ziemi.
Źródła:
Middle East Monitor – 19.10.2026Brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych – oświadczenie Eda Milibanda
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości – opinia doradcza dotycząca okupowanych terytoriów palestyńskich