KALENDARZ 
Izraelskie władze ogłosiły dwa przetargi na budowę 91 mieszkań w nielegalnym osiedlu Oranit, położonym w prowincji Kalkilja na okupowanym Zachodnim Brzegu. Jednocześnie przesunęły terminy składania ofert w ramach projektu E1, przewidującego powstanie łącznie 3401 mieszkań na wschód od okupowanej Jerozolimy Wschodniej. Inwestycja ta może doprowadzić do trwałego rozdzielenia północnej i południowej części Zachodniego Brzegu, poważnie ograniczając możliwość utworzenia spójnego terytorialnie państwa palestyńskiego.
O nowych decyzjach poinformowała w czwartek 5 listopada palestyńska Komisja ds. Oporu wobec Kolonizacji i Muru, powołując się na izraelską dokumentację przetargową.
W Oranit, osiedlu wybudowanym na palestyńskich gruntach w prowincji Kalkilja, zaplanowano siedem kompleksów mieszkalnych. Pierwszy przetarg obejmuje 86 mieszkań w czterech budynkach wielokondygnacyjnych, natomiast drugi przewiduje pięć lokali w trzech zespołach niskiej zabudowy. Przyjmowanie ofert ma rozpocząć się 16 listopada i zakończyć 29 grudnia.
Izrael zmienia harmonogram projektu E1
Równolegle izraelskie władze zmodyfikowały harmonogram przetargu nr 460/2025, dotyczącego budowy 2167 mieszkań w rejonie E1, pomiędzy okupowaną Jerozolimą Wschodnią a nielegalnym osiedlem Ma’ale Adumim.
Publikację szczegółowej dokumentacji i rozpoczęcie przyjmowania ofert przesunięto na 1 grudnia, a termin ich składania wydłużono do 28 grudnia 2026 roku.
Zmiana nie oznacza rezygnacji z inwestycji. W ramach całego projektu E1 przewidziano budowę 3401 mieszkań, z czego pozostałe 1234 objęto osobnym przetargiem ogłoszonym wcześniej.
Projekt od lat budzi sprzeciw Palestyńczyków i organizacji międzynarodowych ze względu na swoje położenie. Rozbudowa osiedli w tym rejonie stworzyłaby rozległy pas izraelskiej zabudowy, utrudniający komunikację między palestyńskimi miejscowościami na północ i południe od Jerozolimy, a także odcinający okupowaną Jerozolimę Wschodnią od pozostałej części Zachodniego Brzegu.
Izraelski minister finansów Becalel Smotricz, jeden z głównych zwolenników ekspansji osadniczej, otwarcie przedstawiał E1 jako sposób na uniemożliwienie powstania niepodległego państwa palestyńskiego. W sierpniu 2025 roku, ogłaszając wznowienie inwestycji, podkreślał, że jej realizacja przekreśli perspektywę palestyńskiej państwowości.
Międzynarodowy sprzeciw wobec izraelskiego osadnictwa
Plany rozbudowy E1 spotkały się z krytyką wielu państw arabskich, muzułmańskich i europejskich, które ostrzegają przed dalszym rozdrobnieniem okupowanych terytoriów palestyńskich.
W październiku 2026 roku Wielka Brytania ostrzegła przedsiębiorstwa rozważające udział w realizacji projektu przed możliwością objęcia ich sankcjami. Brytyjskie władze wezwały firmy do rezygnacji ze składania ofert, wskazując na nielegalny charakter izraelskiej działalności osadniczej.
Wcześniej grupa amerykańskich senatorów Partii Demokratycznej również zaapelowała do izraelskiego rządu o wycofanie przetargów i zaprzestanie dalszej rozbudowy osiedli.
Izraelskie osiedla naruszają prawo międzynarodowe
Budowa i rozbudowa izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym w okupowanej Jerozolimie Wschodniej, jest niezgodna z prawem międzynarodowym.
Artykuł 49 IV Konwencji Genewskiej zakazuje mocarstwu okupacyjnemu przesiedlania części własnej ludności cywilnej na okupowane terytorium. Nielegalność izraelskiego osadnictwa potwierdziła również Rada Bezpieczeństwa ONZ w rezolucji 2334 z grudnia 2016 roku.
W lipcu 2024 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze uznał dalszą obecność Izraela na okupowanych terytoriach palestyńskich za niezgodną z prawem międzynarodowym. W opinii doradczej wskazał, że Izrael ma obowiązek zaprzestania nowej działalności osadniczej i ewakuowania osadników z okupowanych terytoriów.
Najnowsze przetargi ogłoszono w czasie nasilających się wyburzeń palestyńskich domów, przejmowania gruntów i przymusowych wysiedleń na okupowanym Zachodnim Brzegu. Według palestyńskich organizacji działania te sprzyjają stopniowemu umacnianiu izraelskiej kontroli nad terytorium i przygotowują grunt pod jego faktyczną aneksję.
Źródła
WAFA – komunikat Komisji ds. Oporu wobec Kolonizacji i Muru dotyczący przetargów w Oranit i E1, 5.11.2026Anadolu Agency – nowe przetargi i zmiana harmonogramu projektu E1, 5.11.2026
Middle East Monitor – izraelskie przetargi dotyczące rozbudowy osiedli, 5.11.2026
WAFA – przetargi na 3401 mieszkań w ramach projektu E1, 17.09.2026
Middle East Monitor – brytyjskie ostrzeżenie o sankcjach dla firm związanych z projektem E1, 19.10.2026