KALENDARZ 
Kilkadziesiąt tysięcy osób z podwójnymi obywatelstwami – w tym obywatele państw europejskich oraz Polski – służyły w izraelskiej armii podczas trwającej wojny w Strefie Gazy. Z najnowszych danych opublikowanych przez portal śledczy Declassified UK wynika, że w szeregach Izraelskich Sił Okupacyjnych (IDF) znajdowało się ponad 47 tysięcy osób posiadających obywatelstwo izraelskie oraz co najmniej jedno inne obywatelstwo.
Dane, pozyskane na podstawie wniosku o dostęp do informacji publicznej skierowanego do izraelskiej armii, pokazują, że 43 194 żołnierzy było podwójnymi obywatelami, a 3 913 posiadało trzy lub więcej obywatelstw. Łącznie daje to 47 107 cudzoziemców służących w IDF według stanu na marzec 2025 roku.
Najliczniejszą grupę stanowili obywatele Stanów Zjednoczonych – ponad 13 tysięcy osób. Wysokie liczby odnotowano również wśród obywateli Francji, Rosji, Niemiec, Ukrainy, Rumunii oraz Polski – 1 668 osób.
Udział zagranicznych żołnierzy w izraelskiej kampanii wojskowej w Strefie Gazy, w której zginęło ponad 73 tysiące Palestyńczyków, wywołał falę wezwań do objęcia tych osób odpowiedzialnością karną za możliwe zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Sprawa ludobójstwa jest obecnie przedmiotem postępowania przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości.
W 2024 roku trybunał orzekł, że istnieje doszło do ludobójstwa w Strefie Gazy, przypominając państwom o ich obowiązku zapobiegania takim zbrodniom. W lipcu tego samego roku MTK podkreślił również, że państwa członkowskie ONZ nie mogą wspierać działań podtrzymujących nielegalną okupację terytoriów palestyńskich.
Organizacje praw człowieka zwracają uwagę, że udział cudzoziemców w działaniach zbrojnych IDF rodzi poważne konsekwencje prawne także w ich krajach pochodzenia – w tym w Polsce.
Źródło: Middle East Monitor
Liczba osób z podwójnym obywatelstwem służących w armii izraelskiej
-
Stany Zjednoczone – 12 135
-
Francja – 6 127
-
Rosja – 5 067
-
Niemcy – 3 901
-
Ukraina – 3 210
-
Wielka Brytania – 1 686
-
Rumunia – 1 675
-
Polska – 1 668
-
Etiopia – 1 387
-
Kanada – 1 185
-
Węgry – 885
-
Włochy – 828
-
Argentyna – 609
-
Holandia – 559
-
Brazylia – 505
-
Australia – 502
-
Republika Południowej Afryki – 415
-
Belgia – 406
-
Austria – 390
-
Szwajcaria – 373
-
Hiszpania – 372
-
Czechy – 309
Źródło: Declassified UK
Dane: izraelska armia (wniosek o informację publiczną, marzec 2025)
Najemnictwo jest w Polsce nielegalne
Zgodnie z Kodeksem karnym:
Art. 141 § 1–3 Kodeksu karnego
Udział obywatela polskiego w charakterze najemnika w obcym konflikcie zbrojnym, a także werbowanie, szkolenie, finansowanie lub organizowanie takiego udziału, stanowi przestępstwo.
Przepisy te należą do rozdziału „Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne” i jasno wskazują, że służba w obcych formacjach zbrojnych w charakterze najemnika jest w Polsce czynem zabronionym, niezależnie od motywacji ideologicznej czy politycznej.
Jednocześnie sama okoliczność posiadania podwójnego obywatelstwa komplikuje kwalifikację prawną. W praktyce powstaje pytanie, czy osoba będąca obywatelem danego państwa może zostać uznana za „najemnika”, skoro działa w strukturach własnych sił zbrojnych, a nie jako podmiot zewnętrzny. To zagadnienie pozostaje przedmiotem interpretacji prawnej i ewentualnej oceny organów ścigania oraz sądów.