Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie odwołała wystawę „One Step Forward” izraelskiej projektantki Shelly Satat-Kombor. Decyzję podjęto po apelu samorządu studenckiego, który zwrócił uwagę na sytuację ludności cywilnej w Strefie Gazy. Oficjalne materiały Akademii Bezalel pokazują, że po 7 października 2023 roku Satat-Kombor współorganizowała szwalnię produkującą wyposażenie dla izraelskich żołnierzy.
Wystawa odwołana po apelu studentów
Wystawa miała zostać otwarta 18 listopada na Wydziale Wzornictwa warszawskiej ASP przy ul. Myśliwieckiej 8 i potrwać do następnego dnia. W niewielkiej gablocie na parterze planowano zaprezentować dziesięć par butów projektu Satat-Kombor. Ekspozycja miała towarzyszyć warsztatom projektowania obuwia prowadzonym w ramach programu Erasmus+.
Dzień przed planowanym otwarciem Samorząd Studentów ASP zwrócił się do rektora uczelni o rezygnację z wydarzenia. W apelu wskazano na dramat palestyńskiej ludności cywilnej i kryzys humanitarny w Strefie Gazy. Studenci podkreślili, że współpraca kulturalna i akademicka z izraelskimi instytucjami wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz refleksji etycznej.
Prorektor ASP Barbara Kowalewska poleciła odwołać wystawę. Jak podała „Gazeta Wyborcza”, uczelnia poinformowała również o zawieszeniu wymiany studentów i wykładowców z izraelskimi uczelniami. Kanclerz ASP Michał Leszczyński wyjaśnił, że rektor uwzględnił stanowisko samorządu jako ustawowego reprezentanta społeczności studenckiej.
Z decyzją nie zgodził się dziekan Wydziału Wzornictwa prof. Grzegorz Niwiński. W skierowanym do pracowników i rektora liście stwierdził, że wystawę odwołano ze względów bezpieczeństwa oraz z troski o samopoczucie projektantki. Oceniał również, że wobec Satat-Kombor zastosowano zasadę odpowiedzialności zbiorowej, a decyzja nie miała poparcia kadry wydziału.
Odwołanie objęło wystawę, ale nie całą wizytę izraelskiej projektantki. ASP zapowiedziała, że Satat-Kombor poprowadzi drugi dzień warsztatów. Nie udało się jednak znaleźć późniejszego komunikatu potwierdzającego, czy zajęcia ostatecznie się odbyły.
Projektantka współorganizowała produkcję wyposażenia wojskowego
Shelly Satat-Kombor jest izraelską projektantką obuwia, wykładowczynią i współzałożycielką studia CoupleOf. W latach 2017–2025 kierowała Katedrą Biżuterii i Mody w jerozolimskiej Akademii Sztuki i Projektowania Bezalel.
Oficjalny materiał Bezalel z 15 października 2023 roku informuje, że Satat-Kombor oraz wykładowczyni wzornictwa przemysłowego Shanit Adam zainicjowały społeczną szwalnię, w której pracowali wykładowcy, studenci i mieszkańcy Jerozolimy posiadający maszyny do szycia.
Projektantki przeanalizowały potrzeby żołnierzy jednostek Sayeret Givati, Yahalom i Egoz, a następnie przekazały wolontariuszom instrukcje produkcji potrzebnego im wyposażenia. Akademia Bezalel napisała wprost, że powstawały przedmioty potrzebne żołnierzom „do walki”.
W szwalni produkowano wojskowe ładownice, bandoliery oraz dodatkowe elementy mocowane do kamizelek z płytami ceramicznymi. Z relacji przywołującej wypowiedź Satat-Kombor dla portalu Ynet wynika, że szyto również ładownice na granaty i peleryny ochronne, a także naprawiano mundury oraz wyposażenie żołnierzy i rezerwistów.
22 listopada 2023 roku Akademia Bezalel poinformowała, że grupa liczyła już około 260 osób, a w jej pracowniach uszyto ponad dwa tysiące sztuk wyposażenia dla izraelskiej armii. Satat-Kombor mówiła wówczas o wykorzystywaniu wiedzy i narzędzi uczelni do wspierania izraelskiego „frontu narodowego”.
Zapowiedź warszawskiej wystawy koncentrowała się na rzemiośle, zrównoważonym rozwoju, projektowaniu cyrkularnym oraz cyfrowych metodach produkcji. Nie zawierała informacji o udziale Satat-Kombor w organizowaniu produkcji wyposażenia wojskowego. Strona wydarzenia nie jest już dostępna pod pierwotnym adresem, ale jej treść pozostaje widoczna w wynikach wyszukiwania.
Źródła:
- „Emergency Design” – Akademia Bezalel
- Akademia Bezalel o produkcji ponad 2 tys. sztuk wyposażenia
- „Gazeta Wyborcza” – artykuł o odwołaniu wystawy
- Rosa Luxemburg Stiftung – Militarism in the Israeli Academia
„Gazeta Wyborcza” – artykuł o odwołaniu wystawy
Rosa Luxemburg Stiftung – Militarism in the Israeli Academia
KALENDARZ 