„NAZA” obejrzało już ponad 1,5 miliona osób w 47 krajach

Dokument „NAZA”, ujawniający kulisy izraelskich operacji wojskowych w Strefie Gazy, stał się jednym z najchętniej oglądanych filmów dokumentalnych 2026 roku. Produkcję izraelskich reżyserów Juwala Abrahama i Rachel Szor zobaczyło już ponad 1,5 miliona widzów w 47 krajach.

Film, oparty na świadectwach izraelskich żołnierzy i oficerów wywiadu, pokazuje wykorzystanie sztucznej inteligencji do wybierania celów bombardowań oraz podejmowanie decyzji o atakach mimo przewidywanych ofiar cywilnych. Sukces dokumentu wywołał ostrą reakcję izraelskiego rządu, który domaga się ustalenia tożsamości informatorów i podjęcia przeciwko nim działań karnych.

Według danych opublikowanych przez „The Guardian” i producentów filmu do 6 listopada „NAZA” obejrzało dokładnie 1 547 033 widzów. Wpływy ze sprzedaży biletów osiągnęły 13,5 miliona dolarów, plasując produkcję wśród najbardziej dochodowych dokumentów kinowych tego roku.

Osiemdziesięciominutowy film powstał we współpracy brytyjskiego dziennika „The Guardian” z JW Films. Reżyserami są Juwal Abraham i Rachel Szor, izraelscy filmowcy nagrodzeni wcześniej Oscarem za dokument „No Other Land”, przedstawiający wysiedlanie Palestyńczyków z Masafer Jatta na okupowanym Zachodnim Brzegu.

Izraelscy żołnierze ujawniają mechanizmy bombardowania Gazy

„NAZA” opiera się na wywiadach z 24 izraelskimi oficerami wywiadu wojskowego, żołnierzami i sygnalistami posiadającymi wiedzę o sposobach prowadzenia izraelskich operacji w Strefie Gazy.

Rozmowy nagrywano potajemnie, głównie nocą na dachach budynków w Tel Awiwie. Aby chronić uczestników przed identyfikacją, ich twarze oraz głosy zostały cyfrowo zmienione.

Świadkowie opisują systemy nadzoru nad Palestyńczykami, wykorzystywanie sztucznej inteligencji do identyfikowania potencjalnych celów wojskowych oraz procedury zatwierdzania nalotów.

Szczególnie istotne są relacje dotyczące przewidywania liczby cywilów, którzy mogą zginąć podczas bombardowania. Według twórców filmu izraelscy dowódcy zatwierdzali część operacji, wiedząc, że uderzenia spowodują śmierć osób nieuczestniczących w walkach, w tym całych rodzin.

Tytuł dokumentu nawiązuje do określenia używanego w izraelskim wywiadzie wojskowym w odniesieniu do szacowanej liczby cywilnych ofiar planowanego nalotu.

Film rozwija ustalenia dziennikarskie publikowane w latach 2023-2025 przez izraelsko-palestyński magazyn „+972”, hebrajskojęzyczny portal Local Call oraz „The Guardian”.

W trakcie przygotowań przeprowadzono rozmowy z ponad setką osób znających wewnętrzne procedury izraelskiej armii. Relacje informatorów weryfikowano między innymi z wykorzystaniem dokumentów wojskowych i ustaleń dotyczących konkretnych bombardowań.

Izraelskie wojsko kwestionuje część przedstawionych w filmie informacji i oskarża jego autorów o „rozpowszechnianie nieprawdziwego obrazu działań armii”.

Rekordowe owacje w Wenecji i sukces europejskich kin

Światowa premiera „NAZA” odbyła się we wrześniu podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji. Produkcja zdobyła Nagrodę Specjalną Jury, a po projekcji publiczność nagrodziła twórców owacją trwającą około 25 minut, uznaną za rekordową w historii festiwalu.

Największy sukces frekwencyjny film odniósł we Włoszech, gdzie wszedł do kin 29 września. Według danych dystrybutora I Wonder dokument obejrzało ponad 717 tysięcy widzów, co uczyniło go trzecim najchętniej oglądanym dokumentem w historii włoskich kin.

Wyższą frekwencję osiągnęły jedynie „Fahrenheit 9/11” Michaela Moore’a oraz „Marsz pingwinów”.

We Francji „NAZA” pokazano podczas specjalnego, dwudniowego wydarzenia kinowego. Film przyciągnął ponad 82 tysiące widzów i był wyświetlany w przeszło 260 kinach podczas niemal 500 seansów. W obu dniach znalazł się na pierwszym miejscu francuskiego zestawienia sprzedaży biletów.

Dużym zainteresowaniem cieszył się również w Niemczech, gdzie do początku listopada sprzedano ponad 83 tysiące biletów.

Dokument zdobył także nagrodę Critics Choice Association dla najlepszego dokumentu politycznego i znalazł się na krótkiej liście kandydatów do Europejskiej Nagrody Filmowej w kategorii najlepszego dokumentu.

Netanjahu żąda ścigania izraelskich informatorów

Międzynarodowy sukces filmu spotkał się z ostrą reakcją izraelskich władz.

Zbrodniarz wojenny , premier Benjamin Netanjahu oskarżył twórców o przedstawianie izraelskich żołnierzy jako zbrodniarzy wojennych i stwierdził, że dokument przyczynia się do podsycania antysemityzmu na świecie.

We wrześniu izraelski minister kultury Miki Zohar zapowiedział podjęcie działań zmierzających do odebrania Abrahamowi i Szor izraelskiego obywatelstwa.

W październiku Netanjahu poszedł dalej, domagając się ujawnienia tożsamości żołnierzy i oficerów występujących w filmie. Skierował w tej sprawie pismo do prokurator generalnej Gali Baharaw-Miary, szefa sztabu izraelskiej armii Ejala Zamira oraz kierującego służbą bezpieczeństwa Szin Bet Dawida Ziniego.

Premier zażądał wszczęcia postępowań dotyczących między innymi domniemanego ujawnienia informacji niejawnych, zniesławienia oraz działania na szkodę interesów dyplomatycznych i bezpieczeństwa Izraela.

Izraelskie media informowały również o groźbach kierowanych wobec reżyserów. W Aszdod pojawiły się graffiti przedstawiające Abrahama i Szor z hebrajskim napisem „zdrajcy”, a demonstranci organizowali protesty w pobliżu domu rodziców reżyserki.

Organizacje dziennikarskie potępiają próby zastraszania twórców

Działania izraelskich władz spotkały się z krytyką międzynarodowych organizacji broniących wolności prasy.

Ricardo Gutiérrez, sekretarz generalny Europejskiej Federacji Dziennikarzy, uznał groźby wobec filmowców i ich źródeł za próbę zastraszania osób prowadzących śledztwo w interesie publicznym.

Przedstawiciele „The Guardian” podkreślili, że żądania ujawnienia anonimowych informatorów odwracają uwagę od zasadniczych pytań postawionych w dokumencie – dotyczących mechanizmów podejmowania decyzji o bombardowaniach oraz odpowiedzialności za masową śmierć palestyńskich cywilów.

Solidarność z twórcami wyrazili również przedstawiciele międzynarodowego środowiska filmowego, w tym organizatorzy festiwalu w Locarno.

„NAZA” będzie dostępny bezpłatnie w internecie

Po zakończeniu dystrybucji kinowej dokument ma zostać udostępniony bezpłatnie na stronie „The Guardian”. Według informacji opublikowanych 12 listopada globalna premiera internetowa planowana jest na początek grudnia 2026 roku.

Oznacza to, że film będzie można obejrzeć również poza krajami, w których trafił do regularnej dystrybucji kinowej.

Dokument nie był dotąd wyświetlany w izraelskich kinach, mimo że producenci oferowali go tamtejszym dystrybutorom.

Oficjalna strona filmu, materiały dotyczące śledztwa oraz zwiastun znajdują się pod adresem https://www.theguardian.com/film/naza.

Źródła

• Euronews – dokument „NAZA” jednym z najchętniej oglądanych filmów dokumentalnych 2026 roku, 12.11.2026
• The Guardian – ponad 1,5 miliona widzów dokumentu „NAZA”, 11.11.2026
• The Guardian – oficjalne dane producentów dotyczące frekwencji i nagród filmu, 11.11.2026
• The Guardian – Netanjahu żąda identyfikacji i ścigania informatorów występujących w filmie, 12.10.2026
• The Guardian – informacje o projekcjach i planowanej bezpłatnej premierze internetowej, 12.11.2026
• The Guardian – oficjalna strona filmu „NAZA” i zwiastun