Grecja i Izrael prowadzą rozmowy o kolejnych umowach zbrojeniowych o łącznej wartości sięgającej miliarda euro, czyli około 4,2 mld złotych. Negocjacje obejmują rozbudowę ośrodka szkolenia pilotów, systemy walki elektronicznej oraz izraelskie pociski dalekiego zasięgu LORA.
Rozbudowa ośrodka szkoleniowego w Kalamacie
Jednym z przedmiotów negocjacji jest zwiększenie możliwości Międzynarodowego Centrum Szkolenia Lotniczego w Kalamacie. Ośrodek działa na terenie 120. Skrzydła Szkolenia Lotniczego greckich sił powietrznych i jest zarządzany przez izraelski koncern Elbit Systems.
Współpraca rozpoczęła się na podstawie podpisanej w 2021 roku umowy obowiązującej przez około 20 lat. Jej pierwotna wartość wynosiła około 1,375 mld euro. Według greckiego dziennika „Kathimerini” dotychczasowe wydatki związane z centrum przekroczyły już 1,5 mld euro.
Centrum zapewnia rocznie około 7 tysięcy godzin szkolenia na samolotach turbośmigłowych T-6 oraz 3,5 tysiąca godzin na odrzutowych M-346. Ośrodek zbliża się jednak do granic swoich możliwości, między innymi ze względu na zainteresowanie szkoleniami ze strony państw arabskich i propozycję wieloletniej współpracy złożoną przez Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Rozbudowa wymagałaby zakupu kolejnych samolotów i symulatorów oraz zatrudnienia dodatkowych instruktorów. Strony znacznie różnią się jednak w kwestii kosztów. Ateny chcą przeznaczyć na ten cel maksymalnie 50–70 mln euro, podczas gdy początkowa izraelska propozycja wynosiła około 280 mln euro.
Systemy walki elektronicznej i pociski LORA
Na zaawansowanym etapie mają znajdować się również rozmowy dotyczące systemów walki elektronicznej. Grecja zabiega o dostęp do izraelskich technologii umożliwiających zakłócanie systemów przeciwnika oraz ochronę własnych urządzeń przed podobnymi działaniami.
Osobne negocjacje prowadzone są z państwowym koncernem Israel Aerospace Industries w sprawie zakupu pocisków LORA. Są to precyzyjne pociski balistyczne ziemia–ziemia o deklarowanym zasięgu do około 400 kilometrów.
Kolejne miliardy dla izraelskiego przemysłu zbrojeniowego
Nowe negocjacje rozpoczęły się niedługo po zawarciu znacznie większej umowy dotyczącej systemu obrony powietrznej „Tarcza Achillesa”. Porozumienie podpisane 31 sierpnia 2026 roku ma wartość 3,035 mld euro.
Projekt zakłada budowę pierwszej greckiej zintegrowanej i wielowarstwowej sieci obrony przeciwlotniczej, przeciwrakietowej i przeciwdronowej. Ma ona wykorzystywać izraelskie systemy Spyder, Barak MX i David’s Sling, a także radary oraz wspólne centrum dowodzenia.
W projekcie ma uczestniczyć 19 greckich przedsiębiorstw, których udział wyceniono na około 750 mln euro. Oznacza to jednak, że zasadnicza część wartego ponad 3 mld euro zamówienia trafi do izraelskiego sektora zbrojeniowego.
Kontrowersje dotyczące kodu źródłowego
Umowa wywołała krytykę greckiej opozycji po tym, jak Moshe Patel, dyrektor izraelskiej Organizacji Obrony Przeciwrakietowej, przyznał, że licencja nie przewiduje przekazania Grecji kodu źródłowego systemu dowodzenia i kontroli.
Oznacza to, że Ateny mogą pozostać zależne od izraelskich przedsiębiorstw w zakresie utrzymania, aktualizacji i rozwoju jednego z najważniejszych elementów swojej infrastruktury obronnej. Wcześniejsze doniesienia greckich mediów sugerowały natomiast, że kwestia dostępu do kodu została rozwiązana przed podpisaniem umowy.
KALENDARZ 