KALENDARZ 
Wielka Brytania przygotowuje nowy pakiet sankcji przeciwko Izraelowi w związku z planowaną rozbudową osiedla E1 na okupowanym Zachodnim Brzegu. Projekt od lat budzi sprzeciw społeczności międzynarodowej, ponieważ jego realizacja mogłaby ostatecznie uniemożliwić utworzenie spójnego terytorialnie państwa palestyńskiego.
Według informacji „Guardiana” brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych ma jeszcze w tym tygodniu ogłosić nowe środki wymierzone w podmioty zaangażowane w realizację projektu E1. Sankcje mają objąć między innymi brytyjskie firmy uczestniczące w inwestycjach związanych z osiedlem oraz osoby i organizacje oskarżane o wspieranie przemocy osadników wobec Palestyńczyków.
Nie jest wykluczone, że będzie to kolejny krok w kierunku całkowitego zakazu importu produktów pochodzących z nielegalnych izraelskich osiedli. Według wcześniejszych doniesień brytyjski rząd rozważa wprowadzenie takiego rozwiązania w najbliższej przyszłości.
Projekt, który może podzielić Zachodni Brzeg
Plan budowy osiedla E1 powstał jeszcze w latach 90., jednak przez dekady jego realizację wstrzymywała zdecydowana międzynarodowa krytyka.
Projekt zakłada rozbudowę osadnictwa na obszarze między okupowaną Wschodnią Jerozolimą a osiedlem Ma’ale Adumim. W praktyce oznaczałoby to przecięcie okupowanego Zachodniego Brzegu na dwie części, oddzielając jego północ od południa i uniemożliwiając powstanie ciągłego terytorialnie państwa palestyńskiego.
Znaczenia projektu nie ukrywają nawet izraelscy politycy. Minister finansów Becalel Smotricz, odpowiedzialny również za kwestie osadnictwa na Zachodnim Brzegu, powiedział wprost:
„W ten sposób skutecznie zabijamy państwo palestyńskie”.
Coraz większa presja na rząd w Londynie
Pod koniec maja dziewięć państw, w tym Wielka Brytania, Francja i Australia, ostrzegło przedsiębiorstwa przed angażowaniem się w projekt E1.
W miniony weekend ponad 140 brytyjskich parlamentarzystów podpisało list wzywający rząd do zakończenia handlu z nielegalnymi izraelskimi osiedlami. Inicjatorką apelu była posłanka Partii Pracy Melanie Ward.
Znaczenie listu podkreśla fakt, że podpisali go przewodniczący wszystkich komisji parlamentarnych kierowanych przez Partię Pracy, a także były minister zdrowia Wes Streeting, wymieniany jako potencjalny przyszły lider ugrupowania.
Autorzy dokumentu oskarżyli rząd o „niedopuszczalną” bierność wobec dalszej rozbudowy osiedli i zażądali zakazu importu produktów pochodzących z osiedli budowanych na okupowanych terytoriach palestyńskich.
Europa zaostrza stanowisko
Hiszpania wprowadziła już zakaz handlu towarami pochodzącymi z osiedli, a podobne rozwiązania przygotowują obecnie Irlandia, Belgia i Holandia.
Parlamentarzyści argumentują, że taki krok wynika również z obowiązków państw wynikających z prawa międzynarodowego.
W liście przypomniano opinię Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którą państwa nie powinny prowadzić współpracy handlowej związanej z okupowanymi terytoriami palestyńskimi.
Dodatkową presję na brytyjski rząd wywiera opinia publiczna. Najnowsze badania wśród członków Partii Pracy pokazują, że aż 87 procent popiera zakaz handlu z izraelskimi osiedlami, podczas gdy sprzeciwia się temu zaledwie sześć procent respondentów.
Coraz ostrzejsze sankcje
W ostatnich latach Londyn stopniowo zwiększał presję na izraelski ruch osadniczy. W maju 2024 roku brytyjski rząd objął sankcjami kilku znanych osadników, w tym liderkę ruchu Nachala Daniellę Weiss.
Rok później Wielka Brytania, wspólnie z grupą państw sojuszniczych, nałożyła sankcje na ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben Gwira oraz ministra finansów Becalela Smotricza, oskarżając ich o podżeganie do przemocy wobec Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy.
Według izraelskiej organizacji praw człowieka B’Tselem od października 2023 roku działania osadników i władz izraelskich doprowadziły do wysiedlenia 59 palestyńskich społeczności zamieszkanych przez ponad 4000 osób. Dane ONZ wskazują natomiast, że tylko w 2025 roku odnotowano blisko 2000 ataków osadników na Palestyńczyków, co oznacza średnio około pięciu incydentów dziennie.
Zapowiadane sankcje mogą stać się jednym z najpoważniejszych kroków podjętych dotychczas przez Wielką Brytanię przeciwko izraelskiej polityce osadniczej na okupowanych terytoriach palestyńskich.
Źródło: Middle East Eye