KALENDARZ 
Francja zwiększyła w 2025 roku wartość dostaw sprzętu wojskowego do Izraela – wynika z oficjalnego raportu francuskiego Ministerstwa Sił Zbrojnych. Amnesty International France krytykuje Paryż za kontynuowanie takich transferów w czasie izraelskich ludobójczych działań w Strefie Gazy i domaga się całkowitego embarga na uzbrojenie.
Według danych przedstawionych francuskiemu parlamentowi wartość faktycznie dostarczonego do Izraela sprzętu wojskowego wzrosła z 16,1 mln euro w 2024 roku do 19,8 mln euro w 2025 roku. Oznacza to wzrost o około 23 proc.
„Ludobójstwo w Gazie dokonywane przez izraelskie władze trwa już trzy lata. Dlaczego nie zostało zatrzymane? Ponieważ Izrael może liczyć na wsparcie innych państw” – napisał francuski oddział Amnesty International, wskazując w tym kontekście właśnie na Francję.
Francja: nie dostarczamy Izraelowi broni
Francuski rząd przedstawia te dane inaczej. W raporcie podkreśla, że liczba licencji eksportowych dotyczących Izraela spadała trzeci rok z rzędu – w 2025 roku była o 26 proc. niższa niż rok wcześniej i o 50 proc. niższa niż w 2023 roku. Wartość nowych izraelskich zamówień również spadła o 8 proc., do 24,9 mln euro.
Paryż utrzymuje jednocześnie, że nie dostarcza Izraelowi kompletnej broni przeznaczonej do wykorzystania w Gazie.
Według rządowego raportu około jednej trzeciej dostaw z 2025 roku stanowiły komponenty przeznaczone do izraelskich systemów „obronnych”, a pozostałe dwie trzecie – części, które miały zostać następnie wykorzystane w sprzęcie przeznaczonym do reeksportu do państw trzecich.
Francuskie Ministerstwo Sił Zbrojnych podkreśla więc różnicę między eksportem gotowych systemów uzbrojenia a eksportem podzespołów.
Amnesty International kwestionuje jednak, czy takie rozróżnienie wystarcza, aby wykluczyć odpowiedzialność za sposób wykorzystania dostarczanych komponentów. Organizacja od dawna zwraca uwagę na ograniczoną przejrzystość francuskiego systemu eksportu uzbrojenia – szczegółowe informacje dotyczące rodzaju sprzętu, jego końcowego użytkownika i faktycznego zastosowania nie są w pełni publiczne.
525 transportów komponentów od 2023 roku
Spór nie dotyczy wyłącznie oficjalnych danych za jeden rok.
W kwietniu organizacje Urgence Palestine i Palestinian Youth Movement opublikowały analizę, według której między październikiem 2023 a marcem 2026 roku z Francji do izraelskich przedsiębiorstw zbrojeniowych wysłano 525 transportów różnego rodzaju części i komponentów.
Wśród odbiorców miał znajdować się m.in. izraelski koncern Elbit Systems. Przesyłki obejmowały m.in. elementy metalowe, elektronikę, silniki i części wykorzystywane w systemach wojskowych. Większość nie była gotową bronią, lecz komponentami mogącymi stanowić część większych systemów.
Francuskie przedsiębiorstwa wymieniane w tych materiałach odpowiadały, że działają zgodnie z posiadanymi licencjami, a część produktów jest przeznaczona do systemów defensywnych albo do późniejszego reeksportu.
Amnesty już w czerwcu 2025 roku ostrzegała jednak, że jeśli francuskie komponenty mogą być wykorzystywane przy popełnianiu poważnych naruszeń prawa międzynarodowego, dalsze zezwalanie na ich eksport może rodzić odpowiedzialność prawną. Organizacja wzywała Francję do wprowadzenia pełnego embarga na dostawy sprzętu wojskowego do Izraela.
Kolejny spór wybuchł wokół Air France
Nowa krytyka Amnesty pojawiła się niemal równocześnie ze sporem dotyczącym lotu Air France z Paryża do Tel Awiwu.
Francuskie związki zawodowe twierdziły, że na pokładzie lotu AF966 miały znaleźć się komponenty przeznaczone dla Elbit Systems. Amnesty nagłośniła te informacje, zaznaczając jednak, że nie zostały one niezależnie potwierdzone.
Air France stanowczo zaprzeczyło. Linia poinformowała, że nie miała żadnej rezerwacji na opisywaną przesyłkę i że nie przewozi broni ani amunicji do Izraela.
Spór pokazuje szerszy problem związany z definicją dostaw wojskowych. Francuski rząd podkreśla, że do Izraela nie trafiają z Francji kompletne systemy uzbrojenia przeznaczone do działań w Gazie. Organizacje praw człowieka zwracają natomiast uwagę, że także części i podzespoły mogą być niezbędne do produkcji, konserwacji lub działania systemów wojskowych.
19,8 mln euro przy rekordowym francuskim eksporcie uzbrojenia
Izrael pozostaje niewielkim odbiorcą francuskiego przemysłu zbrojeniowego w porównaniu z największymi kontraktami Paryża. W całym 2025 roku wartość francuskiego eksportu uzbrojenia wyniosła około 21,2 mld euro.
Źródło: Middle East Monitor