KALENDARZ 
Głośny dokument „NAZA” Yuvala Abrahama i Rachel Szor po zakończeniu światowej dystrybucji kinowej zostanie udostępniony bezpłatnie w internecie. Produkujący film „The Guardian” zapowiedział, że pełna, 80-minutowa produkcja będzie dostępna dla widzów na całym świecie za pośrednictwem strony theguardian.com.
Nie będzie to więc zwiastun, skrócona wersja ani wybrane fragmenty filmu. Guardian zapowiada bezpłatne udostępnienie całej „NAZA” po zakończeniu jej globalnej obecności w kinach.
Dokładna data internetowej premiery nie została jeszcze podana.
Najpierw dokument rozpocznie szeroką dystrybucję kinową. Guardian i międzynarodowy dystrybutor mk2 Films poinformowali, że film ma zapewnioną dystrybucję na 56 terytoriach. Wśród wymienionych krajów znalazła się również Polska.
„NAZA” również w polskich kinach
Polskim dystrybutorem filmu jest So FILMS, który zapowiada dokument w kinach i na pokazach specjalnych. Polska premiera ma odbyć się jeszcze w 2026 roku.
„NAZA” powstała na podstawie ponad trzech lat pracy dziennikarskiej i śledczej prowadzonej przez twórców oraz redakcje „The Guardian”, izraelsko-palestyńskiego +972 Magazine i hebrajskojęzycznego Local Call.
Film opiera się na rozmowach z 24 obecnymi i byłymi członkami izraelskiego wywiadu i struktur wojskowych, którzy zgodzili się wystąpić anonimowo. Opisują systemy wykorzystywane podczas izraelskich działań w Strefie Gazy – od nadzoru i wyboru celów po procedury zatwierdzania ataków i wykorzystanie technologii oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
Rozmowy nagrywano nocą na dachach Tel Awiwu.
Sam tytuł filmu pochodzi od izraelskiego wojskowego skrótu NAZA, którym – jak wyjaśnia Guardian – izraelski wywiad określa przewidywaną liczbę cywilów, którzy mogą zginąć podczas konkretnego nalotu.
W jednym ze świadectw przedstawionych w filmie rozmówca opisuje przypadek, w którym zaakceptowano możliwość śmierci nawet 500 cywilów w celu zabicia jednego członka Hamasu.
Nagroda w Wenecji i 25 minut owacji
Światowa premiera „NAZA” odbyła się 10 września podczas 83. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji. Dokument był jedynym filmem dokumentalnym startującym w głównym konkursie festiwalu.
Po projekcji publiczność zgotowała twórcom około 25-minutową owację na stojąco, a dwa dni później „NAZA” otrzymała Nagrodę Specjalną Jury.
Yuval Abraham i Rachel Szor są również współtwórcami nagrodzonego Oscarem dokumentu „Nie chcemy innej ziemi” („No Other Land”), opowiadającego o izraelskiej okupacji i wysiedlaniu palestyńskich społeczności z Masafer Yatta.
Ostra reakcja w Izraelu
Film wywołał jednocześnie gwałtowną reakcję części izraelskich władz i środowisk skrajnej prawicy.
Izraelski minister kultury Miki Zohar oskarżył Abrahama i Szor o „zdradę państwa” i publicznie zapowiedział działania mające doprowadzić do odebrania im izraelskiego obywatelstwa.
Kilka dni później premier Benjamin Netanjahu zapowiedział dążenie do stworzenia nowych przepisów umożliwiających pozbawianie obywatelstwa osób, które – według jego określenia – „oczerniają” izraelskich żołnierzy. Zapowiedź pojawiła się bezpośrednio w kontekście kampanii przeciwko twórcom „NAZA”.
Twórcy filmu informowali również o groźbach kierowanych pod ich adresem. Grupy skrajnie prawicowych aktywistów organizowały protesty pod domami członków ich rodzin, a w izraelskiej debacie publicznej pojawiały się wezwania do ukarania autorów dokumentu.
Jednocześnie ponad 1500 izraelskich filmowców oraz organizacje zajmujące się prawami człowieka wystąpiły w obronie Abrahama i Szor oraz wolności wypowiedzi.
Film będzie można zobaczyć praktycznie na całym świecie
Szeroka dystrybucja sprawia, że próby politycznego napiętnowania filmu nie ograniczyły jego międzynarodowego zasięgu. Jest odwrotnie – po sukcesie w Wenecji „NAZA” otrzymała dystrybucję kinową w dziesiątkach państw.
Film ma pojawić się m.in. w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Belgii, Holandii, Austrii, Szwajcarii, Szwecji, Danii, Norwegii, Grecji, Portugalii, Polsce, Rumunii, Australii, Nowej Zelandii, Japonii, Kanadzie, Brazylii, Turcji, państwach Ameryki Środkowej i na Bliskim Wschodzie.
Guardian poinformował także, że film został zaoferowany dystrybutorom i kinom w Izraelu. Redakcja szuka również sposobów umożliwienia jego projekcji na okupowanych terytoriach palestyńskich.
Po zakończeniu światowej dystrybucji kinowej bariera dostępu ma zniknąć całkowicie.
„NAZA” zostanie udostępniona bezpłatnie na stronie „The Guardian” dla widzów na całym świecie.
Data premiery online nie została jeszcze ogłoszona. Guardian określa termin jako krótko po zakończeniu globalnej dystrybucji kinowej.
Źródło: Haaretz, Guardian