Zawiadomienie w sprawie ludobójstwa w prokuraturze

Około godziny 11:30, w prokuraturze okręgowej we Wrocławiu polscy obywatele pochodzenia palestyńskiego – Ahmed Elsftawy i Amjad Agha, wspierani przez Hind Rajab Foundation i Polsko-Palestyńską Inicjatywę na rzecz Sprawiedliwości KAKTUS (zawiadamiające jako organizacje społeczne) oraz członkinie polskiej delegacji Global Sumud Flotilla – Karolinę Ninę Ptak i Ewę Jasiewicz – złożyli zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia zbrodni ludobójstwa, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości w przez wysokiej rangi izraelskich urzędników.

Zawiadomienie dotyczy ośmiu kluczowych izraelskich urzędników, którym zarzuca się osobistą odpowiedzialność za wywołanie kryzysu humanitarnego w Strefie Gazy, mającego na celu fizyczne wyniszczenie palestyńskiej ludności.

Istotą zawiadomienia jest zarzut, że katastrofa humanitarna w Gazie nie jest ubocznym skutkiem wojny, lecz zaplanowaną, celową strategią. Od października 2023 r. Izrael realizuje z góry powzięty plan, skoordynowaną kampanię wymierzoną we wszystkich mieszkańców Strefy Gazy. W jej ramach izraelscy przywódcy i wojskowi nałożyli ścisłą blokadę na Gazę, odcinając dostęp do wody, prądu, paliwa, żywności i opieki medycznej oraz innych, niezbędnych do przeżycia zasobów; systematycznie atakowali obiekty i personel medyczny i humanitarny, doprowadzając do kompletnego załamania struktur pomocowych. Jednocześnie, zniszczyli wszelką infrastrukturę i lokalne systemy produkcji żywności. Działania te, obliczone na stworzenie warunków do całkowitego, fizycznego i psychicznego wyniszczenia palestyńskiego społeczeństwa w Strefie Gazy, doprowadziły do katastrofalnego kryzysu humanitarnego, który trwa do dziś.

 Co istotne, zawiadamiające osoby fizyczne są bezpośrednio dotknięte działaniami Izraela w Gazie: Ahmed Elsaftawy stracił podczas ludobójstwa 34 członków rodziny i zmuszony był ratować pozostałych na własny koszt. Amjad Agha stracił w Gazie 231 krewnych i przeżył pierwszych 6 miesięcy ludobójstwa wraz z żoną i dwójką małych dzieci. Przeżyli pomimo poniesionych ran, doświadczenia głodu, chorób i zniszczenia domu. Członkinie Flotylli z kolei świadczą, że ich działania, mające na celu dostarczenie pomocy humanitarnej cierpiącym cywilom zostały przerwane z najwyższą brutalnością, co świadczy o intencjonalnym doprowadzeniu do katastrofy humanitarnej. Organizacje pozarządowe zaoferowały pomoc merytoryczną i prawną, pozwalającą m.in. wskazać konkretne odpowiedzialne osoby.

To historyczne zawiadomienie jest jedną z nielicznych spraw w Europie (i pierwsza w Polsce) dotyczących podejrzenia popełnienia zbrodni ludobójstwa w Gazie, w którym osobą zawiadamiającą i pokrzywdzoną jest obywatel UE ocalały ze Strefy Gazy. Należy mieć nadzieję, że to zawiadomienie spotka się z reakcją prokuratury oraz szerokim oddźwiękiem społecznym. W latach 2024-2025, w Polsce złożono szereg zawiadomień powiązanych z działaniem Izraela w Gazie, część z nich jest procesowana.

Oto najważniejsze z nich:

Zawiadomienie Ahmeda Elsaftawy’ego i obywateli RP pochodzenia palestyńskiego ze stycznia 2025 r.

W styczniu 2025 r. do Prokuratury Krajowej trafiło zawiadomienie złożone przez palestyńskich lekarzy, będący obywatelami Polski, w tym Ahmeda Elsaftawy’ego i Walida Abumoammara oraz trzeciej anonimowej osobie przy wsparciu inicjatywy KAKTUS. Sprawa dotyczyła podejrzenia popełnienia zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości przez przedstawicieli państwa Izrael w związku z działaniami w Strefie Gazy po 7 października 2023 r. oraz we wcześniejszych latach. Zawiadomienie opierało się na materiałach organizacji międzynarodowych, raportach ONZ oraz ustaleniach instytucji takich jak Międzynarodowy Trybunał Karny i wzywało do zatrzymania m.in. Joava Kischa, ministra edukacji Izraela, byłego pilota, który brał udział w bombardowaniach, w wyniku których zginęła matka doktora Walida. Mimo zawiadomienia Kisch odwiedził Auschwitz bez żadnych przeszkód ze strony polskich władz. Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa, w związku z czym pokrzywdzeni złożyli zażalenie, które czeka na rozpatrzenie.

Zawiadomienie Romana Kurkiewicza dotyczące MSPO w Kielcach

We wrześniu 2025 złożono zawiadomienie do prokuratury w związku z obecnością izraelskich firm zbrojeniowych na Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach. Zawiadamiającym był dziennikarz Roman Kurkiewicz, wspierany przez KAKTUS i aktywistów propalestyńskich. Zawiadomienie dotyczyło podejrzenia pomocnictwa lub pochwalania zbrodni międzynarodowych poprzez promowanie uzbrojenia używanego w Strefie Gazy, określanego przez producentów jako „battle tested”. Wskazywano m.in. firmy Elbit Systems, Rafael oraz Israel Aerospace Industries jako uczestników targów. Postępowanie miało charakter wstępnej analizy prokuratorskiej; przesłuchano pracowników izraelskich firm, prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie. Równolegle MSPO było także przedmiotem innych protestów i incydentów w trakcie targów (rozlano tam sztuczną krew i kwas masłowy), jednak nie powiązanych bezpośrednio z tym zawiadomieniem.

Śledztwo w sprawie śmierci Damiana Sobóla w Strefie Gazy

W kwietniu 2024 r. Prokuratura Okręgowa w Przemyślu wszczęła śledztwo dotyczące śmierci polskiego wolontariusza Damiana Sobóla, który zginął w wyniku izraelskiego ataku na konwój humanitarny organizacji World Central Kitchen w Strefie Gazy. Postępowanie prowadzone jest w kierunku zabójstwa obywatela RP przy użyciu materiałów wybuchowych, a nie formalnej kwalifikacji zbrodni wojennej, choć kontekst międzynarodowy jest analizowany równolegle. Sprawa pozostaje w toku i należy do najbardziej zaawansowanych postępowań związanych z konfliktem izraelsko-palestyńskim w polskim systemie prawnym. Śledztwo było przedłużane ze względu na konieczność uzyskania międzynarodowej pomocy prawnej od Izraela, USA i innych państw oraz analizę materiału dowodowego, w tym raportów zagranicznych. Śledztwo toczy się, zbrodnię wojenną zakwalifikowano tam jako „zabójstwo z użyciem materiałów wybuchowych”. Do tej pory nie postawiono żadnych zarzutów, znaleziska ze śledztwa pozostały niejawne.

Zawiadomienia i działania prawne wokół flotylli humanitarnych dla Gazy

W październiku 2025 r., po informacjach o zatrzymaniu polskich uczestników flotylli przez siły izraelskie w ramach operacji przechwycenia jednostek płynących z pomocą do Gazy, rozpoczęły się interwencje MSZ oraz działania konsularne, a w debacie publicznej i środowiskach prawniczo-aktywistycznych pojawiły się zapowiedzi analizy odpowiedzialności karnej za ewentualne naruszenia prawa morza i bezprawne użycie siły wobec cywilnej misji humanitarnej. Równolegle zaczęto gromadzić materiał dowodowy na potrzeby potencjalnych postępowań, w tym w oparciu o relacje uczestników i organizacji międzynarodowych, gdzie w kwietniu 2026 r. dokumentacje miała dostarczyć m.in. Inicjatywa Kaktus i fundacja imienia Hind Rajab. W 2026 r. sprawa zaczęła była jako będąca w fazie analizy lub wstępnego postępowania prokuratorskiego, uczestnikom flotylli przyznano status pokrzywdzonego.

Udostępnij:
Paweł Jędral
Paweł Jędral

Analityk, reportażysta, absolwent MISH, realizował projekty badawcze m.in. związane z polityką międzynarodową czy bioróżnorodnością.

Artykuły: 31
Przejdź do treści